جمعى از نويسندگان
52
يادنامه طبرى ( فارسى )
سفر او را نبايد فراوان تلقى كرد [ زيرا براى دستيابى به گنجينهء بسيار گرانقدرى چون تفسير طبرى انجام مىگيرد و بايد اين رنج را براى چنان گنجى ناچيز شمرد ] . : * ابو بكر احمد بن على خطيب بغدادى : ثعالبى در ديباچهء تفسير خود الجواهر الحسان در كيفيت نگارش تفسيرش مىگويد : من در اين كتاب مطالب مهم تفسير ابن عطيه [ يعنى ] المحرز الوجيز را آوردم و سخنان سودمند دانشمندان را كه در تفاسير خود ياد كردند بر آن افزودم . شمار اين تفاسير به صد تأليف بالغ است . . . آنچه از تفسير طبرى نقل كردم با استفاده از اختصار شيخ ابى عبد اللّه احمد لخمى نحوى است كه تفسير طبرى را تلخيص كرده زيرا وى از رهگذر اين تلخيص به تهذيب و تنقيح تفسير طبرى عنايت داشته و بدان اهتمام ورزيده است . و ابو بكر بن خطيب در ستايش خوش خويش نسبت به طبرى و تفسير او سخنان بلندى آورده و تفسير او را ستوده و در مدح آن تا منتهاى درجه دم زده است . 60 ستايش ابو بكر بن خطيب از طبرى و كتابهاى او به اينجا مىرسد كه مىگويد : . . . و له الكتاب المشهور فى تاريخ الامم و الملوك و كتاب فى التّفسير لم يصنّف احد مثله . 61 او را كتابى است مشهور در تاريخ ملتها و حكمرانان و پادشاهان و كتابى در تفسير كه هيچ كسى مانند آن را تأليف نكرده است . : * ابن خلكان : وى دربارهء طبرى مىگويد : كان إماما فى تفسير القرآن . 62 طبرى پيشواى مقتدا براى مفسران در تفسير قرآن بوده است . : * ابو بكر محمد بن اسحاق ( ابن خزيمة ) : محمد بن عبد اللّه نيشابورى حافظ مىگفت : از ابى بكر بن بالويه شنيدم كه مىگفت : ابو بكر محمد بن اسحاق ( ابن خزيمة ) به من گفت : براى من گزارش رسيد كه تو تفسير را از محمد بن جرير نگاشتى ؟ پاسخ دادم : آرى ، من تفسير او را